نوشتهٔ فریبا راد | 2025-04-04

تا زمانی که جمهوری اسلامی از سیاست «دیپلماسی گروگان‌گیری» با بازداشت مسافران و گردشگران برای پیشبرد اهداف سیاسی خود دست برندارد، مسافران خارجی در ایران امنیت نخواهند داشت.

تحلیلگران می‌گویند اقدام جمهوری اسلامی در بازداشت اتباع بیگانه و شهروندان دوتابعیتی غالباً با لحظات حیاتی در مذاکرات پیرامون برنامهٔ هسته‌ای‌اش مقارن می‌شود.

اکنون که ایالات متحده برای مهار تسریع هسته‌ای شدن جمهوری اسلامی و حمایت آن از گروه‌های نیابتی منطقه، تحریم‌های «فشار حداکثری» را احیا کرده، برنامهٔ هسته‌ای تهران بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

الیویه گراندو، تبعهٔ فرانسوی که خود را گروگان رژیم ایران نامیده است، پس از ۸۸۷ روز حبس از زندانی در ایران آزاد و روز ۲۷ اسفند وارد پاریس شد -- ۷۲ روز از مدت حبس او انفرادی بوده است.

گراندو، که با ویزای معتبر گردشگری به ایران آمده بود، در دورهٔ پرآشوب پس از مرگ مهسا امینی در بازداشت «پلیس امنیت اخلاقی» که اعتراضات گسترده را در سراسر ایران رقم زد در شیراز دستگیر شد.

اتهام گراندو جاسوسی بود -- اتهامی که او و دولت فرانسه با قوت رد کردند -- و سپس حکم زندان او صادر شد.

وی گفت در زندان اوین تهران مورد بازجویی قرار می‌گرفته و چراغ‌های سلولش ۲۴ ساعت شبانه‌روز روشن بوده و هر بار که او را از سلولش بیرون می‌برده‌اند چشم‌هایش را می‌بسته‌اند.

تحلیلگران به الگویی اشاره کرده‌اند که در آن رژیم ایران افراد را بازداشت می‌کند و غالباً این کار را با تکیه بر اتهامات مبهم یا بی‌اساس انجام می‌دهد و سپس آنها را طبق منافع ژئوپلیتیکی خود آزاد می‌کند.

گروگان‌های غیرنظامی

کایلی مور-گیلبرت، پژوهشگر استرالیایی که از سال ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ گروگان جمهوری اسلامی بوده است، به پیشتاز گفت: «این یک رویه است.»

خانم مور-گیلبرت گفت: «حالا که شاهد تحول عرصهٔ ژئوپلیتیک و ظهور یک محیط بسیار رقابتی هستیم، از همه نوع تاکتیکی برای پیشبرد منافع سیاسی استفاده می‌شود و این هم یکی از آنهاست.»

وی افزود: «گروگان‌گیری افراد بیگناه یک تحول تأسف‌آور است. هم از نظر اخلاقی و هم از نظر قانونی شرم‌آور است. اعطای پول و امتیازات دیگر به ایران یعنی تأیید اقدامات ایران.»

الیور مک‌ترنان، بنیانگذار و مدیر مؤسسهٔ فوروارد تینکینگ و پژوهشگر ارشد مستقل در آکادمی دفاعی انگلیس، گفت: «دولت‌ها باید در میانجی‌گری، مذاکره و گفتگوها استوار بایستند. تا این‌طور نشود، هیچ‌کس امنیت ندارد.»

تحلیلگران به پیشتاز گفتند در حال حاضر دیپلماسی گروگان‌گیری مانند کارت برنده‌ای است که جمهوری اسلامی با نزدیک شدن به دستیابی به بمب هسته‌ای، از آن برای فشار آوردن به دولت‌ها و امتیازگیری استفاده می‌کند.

آنها گفتند این سیاست به‌قدری برای جمهوری اسلامی سود دارد که آن را کنار نمی‌گذارد و گردشگران از همه جا بی‌خبری که با مدارک درست و ویزای معتبر وارد ایران می‌شوند همچنان با همان خطرات و سرنوشت گراندو و امثال او روبه‌رو خواهند بود.