نوشتهٔ پیشتاز | 2026-06-16

ایران در آستانه یک بحران شدید انرژی تابستانی دیگر قرار دارد، تقاضا افزایش یافته و ناکارآمدی‌های سیستماتیک در شبکه سوخت کشور با یکدیگر تلاقی پیدا کرده‌اند.

با اینکه ایران سومین ذخایر اثبات‌شده نفت خام و دومین ذخایر گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد، ثبات عرضه همچنان رو به وخامت است.

محدودیت‌های پالایشی، اختلال در یارانه‌ها و و کمبود همیشگی سرمایه‌گذاری ، فشار را بر سیستم انرژی ملی که پیش از این نیز تحت فشار بوده، افزایش داده‌اند.

برای مردم عادی ایران، کمبود انرژی دیگر پدیده‌ای فصلی نیست، بلکه به بخشی دائمی از زندگی روزمره تبدیل شده است.

ساختار قیمت‌گذاری به‌شدت یارانه‌ای باعث شده است که سوخت در داخل کشور به‌طور مصنوعی ارزان بماند، در حالی که مصرف بی‌رویه و قاچاق گسترده را نیز تسریع کرده است.

همین وضعیت باعث تشدید فشار مالی بر دولت و تقویت اختلالات بلندمدت بازار در سراسر اقتصاد شده است.

در آبان ۱۳۹۸، مسئولان نوعی سازوکار قیمت‌گذاری پله‌ای برای بنزین پیاده کردند، که باعث افزایش ناگهانی هزینه‌ها برای مصرف‌کنندگان پرمصرف و ناآرامی‌های سراسری در کشور شد.

در سامانهٔ کارت سوخت هوشمند الکترونیکی ایران، هر ماه سهمیه‌ای بین ۶۰ تا ۱۰۰ لیتر سوخت به هر راننده اختصاص می‌یابد.

در گزارش‌های اخیر به افزایش سختگیری در اجرای این سهمیه‌بندی اشاره شده است، آنچنانکه گفته می‌شود بعضی از جایگاه‌ها دستور دارند محدودیت‌های استفاده از کارت سوخت را بیشتر کاهش دهند.

در برخی موارد، گزارش شده است که توزیع سوخت به میزان تنها ۱۰ تا ۱۵ لیتر در هر بار سوخت‌گیری محدود شده است.

این فشار تنها به بنزین محدود نمی‌شود و به شبکه‌های برق، گاز طبیعی و آب شهری در سراسر کشور نیز گسترش یافته است.

تورم، اتهامات فساد و مدیریت ناکارآمد دولتی همچنان به تضعیف قابلیت اطمینان سیستم و اعتماد عمومی دامن می‌زنند.

مقامات همچنان نسبت به افزایش چشمگیر قیمت‌ها محتاط هستند، زیرا نگران بروز ناآرامی‌های اجتماعی مجدد در استان‌های مختلف می‌باشند.