نوشتهٔ پیشتاز | 2026-04-24

با برملا شدن آسیب‌پذیری‌های ساختاری عمیق در اثر کشمکش سیاسی درونی، فروپاشی اقتصادی و تضعیف روحیهٔ جنگی، جمهوری اسلامی با بحران‌های داخلی که با هم تداخل دارند مواجه شده است.

در سطح سیاسی، تغییر پنهانی قدرت شتاب بیشتری می‌گیرد و در درون یک شبکهٔ نظامی اطلاعاتی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تثبیت می‌شود.

طی این گذار، قدرت روحانیت سنتی کنار زده می‌شود و ساختاری نمایان می‌گردد که در آن فرماندهان غیرمنتخب روزبه‌روز بیشتر عنان امور را به دست می‌گیرند و سوگیری کشور را پشت صحنه تعیین می‌کنند.

ادعاهای دخالت سپاه پاسداران در تشکیل هیئت دولت و مقاومت در برابر تصمیمات رئیس‌جمهوری، مسعود پزشکیان، دلالت بر تحلیل تدریجی و عمدی قدرت حاکمیت غیرنظامی دارد.

این الگو نشان‌دهنده یک جنگ قدرت ریشه‌ دار است؛ جایی که نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و تصمیم‌گیرندگان استراتژیک، آگاهانه پای دولت منتخب مردم را خالی کرده و قدرت آن را از بین می‌برند.

همزمان، نوعی بحران لجستیکی نیز در میان صفوف مختلف نیروهای سپاه و بسیج به چشم می‌خورد، که گویای ضعف‌هایی جدی در سازوکار‌های اولیهٔ پشتیبانی عملیاتی است.

گزارش‌ ها از کمبود غذا، لوازم بهداشتی و سرپناه حکایت دارند؛ شرایطی که مستقیماً روحیه و آمادگی رزمیِ واحدهای زمینی را از بین می‌ برد.

بی‌ثباتی گسترده‌تر ایران در حوزهٔ اقتصاد نیز که از تورم بالا، افت ارزش پول ملی و فشار تحریم‌ها هویداست موجب محدودیت توانایی رژیم در سرپا نگه داشتن دستگاه امنیت داخلی شده است.

تنش‌ها بالا گرفته و به رویارویی مستقیم تبدیل شده، آنچنانکه پزشکیان هشدار داده است که اقدامات یک‌جانبهٔ سپاه پاسداران با خطر کارشکنی در فرصت‌های آتش‌بس و تشدید بی‌ثباتی منطقه همراه خواهد بود.

به گفتهٔ منابع، رئیس‌جمهوری ایران هشدار داده که این گونه اقدامات ممکن است کشور را به سمت «فاجعه‌ای عظیم» بکشاند، که این مهم گواه اختلافات داخلی عمیق بر سر سوگیری سیاست خارجی است.

پزشکیان همچنین هشدار داده که ایران تاب تحمل درگیری طولانی را ندارد و به این نکته اشاره کرده است که اگر تنش‌زایی لجام‌گسیخته ادامه یابد، اقتصاد ممکن است دچار فروپاشی شود.

این بحران‌های همگرا پرده از ساختاری برمی‌دارد که زیر فشار داخلی شدیدی قرار دارد و ثبات کلی آن با تهدیدهایی چون چندپارگی قدرت، فساد اقتصادی و افول همبستگی روبه‌روست.