نوشتهٔ پیشتاز | 2026-04-20

همزمان با بالا گرفتن تنش‌ها در جنگ منطقه‌ای ۱۴۰۵-۱۴۰۴، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اصطلاحاً با اجرای «کودتای نرم»، حاکمیت غیرنظامی را از دور خارج کرده است.

این دگرسویی بیانگر تحولی حساب‌شده به سمت ساختاری نامعلوم است که زیر سلطهٔ نیروهای نظامی قرار دارد و روزبه‌روز با شفافیت یا نظارت معنادار کمتری عمل می‌کند.

آنچه در کانون این تصاحب قدرت نهفته، انزوای عمدی رهبری غیرنظامی از طریق یک دستگاه امنیتی است که تحت کنترل و حفاظت شدید قرار دارد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از یک سو دور مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید، «حلقه‌ای امنیتی» تشکیل داده و از سوی دیگر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، را به شکلی سازمان‌یافته تضعیف و از اختیار ساقط کرده است.

به گفتهٔ هندوستان تایمز، پزشکیان به «بن‌بست سیاسی تمام‌عیاری» کشانده شده و گماشتگان او یکی پس از دیگری توسط سپاه از کار می‌افتند.

اکنون حلقهٔ بستهٔ افسران ارشد سپاه ضمن سرکوب راه‌های حیاتی گزارش‌دهی اقتصادی و اجتماعی، کنترل اجرایی مستقیم اعمال می‌کند.

با این ابهام مهندسی‌شده، پاسخگویی به صفر رسیده و ضمن جلوگیری از موشکافی در قضایا، امکان تصمیم‌گیری بدون مقاومت نهادها یا آگاهی مردم فراهم شده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به فرماندهی احمد وحیدی از اولویت‌های دفاع ملی دست کشیده و به حفظ بقای رژیم با توسل به زور و راهبردهای بیش از پیش خطرناک روی آورده است.

طبق گزارش ایران‌اینترنشنال، افشا شده است که بالغ بر ۷۰ مرکز غیرنظامی، به‌عنوان محل اجرای عملیات نظامی مورد استفاده قرار گرفته‌ اند.

این موقعیت‌ها شامل مدارس، بیمارستان‌ها و مجتمع‌های ورزشی است که در نواحی پرجمعیت شهری در مناطق مختلف کشور واقع شده‌اند.

با این راهبرد، غیرنظامیان عملاً به سپر انسانی تبدیل شده و ناخواسته در معرض خطرات ناشی از درگیری‌های منطقه قرار می‌ گیرند.

در این میان، افشای این مکان‌ها نیز بر اساس دستورالعمل‌های سختگیرانه، جرم‌انگاری شده و فضای سکوت اجباری، تحت سایه‌ی تهدیدهای جدی نظیر اعدام، بر کشور حاکم گشته است.