نوشتهٔ پیشتاز | 2026-03-14

تنگهٔ هرمز، آبراه باریکی که در تنگ‌ترین نقطه تنها ۳۳ کیلومتر عرض دارد، یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انرژی جهان به شمار می‌رود.

با توجه به اینکه هر روز حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) از تنگهٔ هرمز عبور می‌کند، این باریکه یکی از شالوده‌های ثبات اقتصاد بین‌المللی محسوب می‌شود.

علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، صراحتاً تهدید به بستن این آبراه حیاتی کرد.

این گونه اقدامات سایه‌ای تاریک بر اقتصاد منطقه می‌افکند و ثبات اقتصاد خود ایران را نیز تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

اما ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده با از بین بردن ذخایر مین‌های دریایی، کشتی‌های مین‌گذار و دارایی‌های دریایی رژیم، سخت با این تهدیدها مقابله می‌کند.

تأثیر اقتصادی بسته شدن تنگهٔ هرمز

این امکان وجود دارد که رژیم اسلامی از مجموعه‌ای بالغ بر ۵٫۰۰۰ مین دریایی برای بستن خطوط کشتی‌رانی باریک تنگهٔ هرمز بهره بگیرد.

این رژیم توانمندی‌های دریایی نامتقارنی نظیر قایق‌های تندرو، مین‌های دریایی و آتشبارهای موشکی ساحلی تدارک دیده است تا بتواند مشخصاً کشتی‌رانی این آبراه باریک را مختل کند.

شناورهای بزرگ، از جمله نفتکش‌ها، مجبورند از آب‌های سرزمینی ایران عبور کنند و بنابراین، نسبت به اقدامات خصمانهٔ رژیم آسیب‌پذیرند.

مین‌های دریایی، حملات موشکی و پارازیت‌اندازی پیشرفتهٔ جی‌پی‌اس از جمله تاکتیک‌هایی است که جمهوری اسلامی ممکن است برای بستن تنگه به کار بگیرد.

اما در آن روی سکه، چنین حرکتی برای منافع دیپلماتیک و اقتصادی خود رژیم اسلامی هم فاجعه‌بار خواهد بود.

اقتصاد ایران وابستگی شدیدی به صادرات نفت و گاز دارد، که بخش عمدهٔ آن از طریق تنگهٔ هرمز حمل می‌شود.

با بستن تنگه، نه تنها این جریان درآمد حیاتی متوقف می‌شود بلکه تجارت جهانی آن نیز در مقیاس گسترده‌تر فلج خواهد شد.

با وجود این عوامل بازدارنده، شواهد گویای آن است که رهبری رژیم این اقدام افراطی را در سر دارد.

طبق گزارش‌ها، جمهوری اسلامی مشغول بارگذاری مین‌های دریایی در تعدادی کشتی است که با الگوی همیشگی آن در تهدید به بستن تنگهٔ هرمز برای اخاذی سیاسی همخوانی دارد.

این گونه آمادگی‌ها نشان‌دهندهٔ قصد رژیم برای وارد آوردن فشار اقتصادی به همسایگان خود از جمله کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است.

این تحولات مؤید ضرورت مقابله با تاکتیک‌های بی‌ثبات‌کنندهٔ رژیم برای محافظت از اقتصاد جهانی و ثبات خاور‌میانه است.