نوشتهٔ پیشتاز | 2026-03-04

اقدامات رژیم در تنگهٔ هرمز دستخوش تحولی نگران‌کننده شده و نشان‌ دهندهٔ افزایش بی‌ ثباتی در یکی از حیاتی‌ ترین گلوگاه‌ های دریایی جهان است.

به گفتهٔ مقام‌ های عمانی، جمهوری اسلامی به یک نفتکش مرتبط با شبکهٔ تحریم‌ گریزی خود خسارات شدیدی وارد و سپس آن را در حال غرق شدن رها کرد.

چنین حادثه‌ ای نه تنها نمایانگر خطراتی است که امنیت انرژی جهان را تهدید می‌ کند، بلکه از کار افتادن ظاهری دستگاه هماهنگی در نیروهای نظامی ایران را نیز نشان می‌ دهد.

نبود هماهنگی داخلی

به گفتهٔ مرکز امنیت دریایی عمان، نفتکش اسکایلایت با پرچم پالائو تقریباً در فاصلهٔ پنج مایل دریایی از شمال بندر خصب در سواحل استان مسندم عمان هدف حمله قرار گرفت.

مقام‌های جمهوری اسلامی مدعی شدند که این کشتی علی‌رغم اعلام بسته بودن تنگهٔ هرمز از سوی تهران، به صورت غیرقانونی از این گلوگاه عبور کرده است.

ویدیویی که در اینترنت منتشر شده است نشان می‌ دهد که این کشتی در میان شعله‌ های آتش در دریای عرب در حال غرق شدن است.

تمام ۲۰ خدمهٔ کشتی از جمله ۱۵ تبعهٔ هند نجات یافتند، اما چهار تن به دلیل جراحت نیازمند درمان پزشکی بودند.

گرچه این کشتی در زمان حمله فاقد بار بود، خود اتفاق جنبهٔ نمادین تکان‌دهنده‌ای داشت.

این نفتکش جزء ناوگان سایه‌ای جمهوری اسلامی بود، شبکه‌ای از کشتی‌ها که برای جابه‌جایی مخفیانهٔ فرآورده‌های نفتی و دور زدن محدودیت‌های بین‌المللی به کار می‌رود.

طبق اطلاعات فهرست سیاه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، شرکت مدیریت کشتی‌های دریای سرخ (Red Sea Ship Management LLC) مسئول مدیریت این کشتی بوده و در سال ۱۴۰۴ به دلیل انتقال کشتی به کشتی سوخت ایران تحریم شده است.

اینکه نیروهای جمهوری اسلامی به یک کشتی‌ که در خدمت راهبرد خودشان برای دور زدن تحریم‌ها بوده حمله کرده‌اند به گمانه‌زنی‌ها در مورد تشخیص اشتباه یا ناتوانی شدید در حوزهٔ فرماندهی و کنترل دامن زده است.

پیامدهای راهبردی و افزایش نگرانی‌های بین‌المللی

این حمله در شرایطی به وقوع پیوسته که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به رژیم اسلامی تهران و اقدامات تلافی‌جویانه متعاقب آن، تنش‌های منطقه‌ای به اوج خود رسیده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بارها تهدید به بستن تنگهٔ هرمز کرده، گلوگاهی که روزانه محل تردد حدود ۲۰ درصد از محموله‌های نفت جهان است.

از زمان اعلام این خبر از سوی رژیم اسلامی، ترافیک دریایی به شدت کاهش یافته است، گرچه با توجه به عدم توقف کامل کشتی‌رانی، این موضوع بیشتر از تعطیلی کامل تجارت دریایی حکایت از افزایش خطر دارد.

واکنش‌های بین‌المللی برق‌آسا بود، به ویژه در میان کشورهایی که وابستگی زیادی به جریان انرژی خلیج فارس دارند، از جمله هند که مشغول تجدید نظر در مواضع دیپلماتیک و امنیتی خود است.

استدلال تحلیلگران این است که این اتفاق پرده از نابسامانی داخلی شدید در عملیات‌های رژیم اسلامی برداشته، که نشانهٔ بارز آن نبود سازوکارهای تنش‌زدایی و وجود آشفتگی عملیاتی آشکار است.

این اقدامات با خطر از خود راندن هم‌پیمانان، تشدید انزوای بین‌المللی، تقویت چهره‌ای غیر قابل پیش‌بینی و افزایش بی‌اعتمادی نسبت به حاکمیت دریایی در منطقه همراه است.

پیام آن برای بازارهای جهانی بسیار شفاف است: ادامهٔ سیاست بحران‌آفرینی جمهوری اسلامی در تنگهٔ هرمز یعنی تهدید امنیت انرژی در گستره‌ای فراتر از منطقه.

این بی‌ثباتی باعث افزایش هزینه‌های کشتی‌ رانی، بیمه و بازارهای انرژی در سراسر جهان و افزایش بار اقتصادی برای همهٔ طرف‌های درگیر می‌شود.