نوشتهٔ پیشتاز | 2026-07-23

رژیم جمهوری اسلامی چند هفتهٔ گذشته را صرف بازسازی روایت آشنای قربانی بودن کرده است.

اما سیر زمانی وقایع گویای حکایت دیگری است که مبنای آن نه فقط پیام‌های حکومتی بلکه تماماً رویدادهایی با تاریخ و منبع مشخص است.

چند روز پیش از ادامهٔ حملات آمریکا، رژیم به کشتی‌های تجاری حمله کرد و سپس یکی از مسیرهای کشتی‌رانی جهانی را بست.

سیر زمانی اقدامات خود جمهوری اسلامی

روز ۲۷ خردادماه، جمهوری اسلامی و ایالات متحدهٔ آمریکا تفاهم‌نامه‌ای امضا کردند که آغازگر شمارش معکوس ۶۰ روزه تا رسیدن به توافق نهایی بود.

آتش‌بس برقرار شد، تنگهٔ هرمز بازگشایی شد و ایران تا حدود سه هفته بدون اخلال به صادرات نفت خود ادامه داد.

چند روز بعد یعنی ۱۶ تیرماه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگهٔ هرمز موشک شلیک کرد.

روز بعد، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با حمله به چند هدف در ایران پاسخ داد.

سنتکام روز ۱۷ تیرماه با انتشار بیانیه‌ای گفت: «ایالات متحده ایران را در تجاوز بی‌دلیل اخیر علیه کشتی‌رانی تجاری و خدمهٔ غیرنظامی که در یک آبراه بین‌المللی حیاتی آزادانه تردد می‌کردند مسئول می‌داند.»

روز ۲۱ تیرماه، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تنگهٔ هرمز را «تا اطلاع ثانوی بسته» اعلام کرد و گفت تا زمانی که دخالت آمریکا در منطقه پایان نیابد مانع از هر گونه تردد خواهد شد.

سازمان بین‌المللی دریانوردی پیش‌تر حکم کرده است که سازوکار تردد به واسطهٔ اقدام یک‌جانبهٔ هیچ حکومتی قابل تعلیق نیست.

سیر زمانی تجاوز

• ۲۷ خرداد -- تفاهم‌نامه امضا می‌شود، آتش‌بس برقرار می‌گردد و تنگه بازگشایی می‌شود.
• ۱۶ تیر -- سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی حملاتی غیرموجه به سه کشتی تجاری شلیک می‌کند.
• ۲۰ تیر -- سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کشتی دیگری حمله می‌کند و تنگهٔ هرمز را «تا اطلاع ثانوی» می‌بندد. آمریکا خبر از حمله به حدود ۱۴۰ هدف می‌دهد.
• ۲۱ تیر -- رژیم ایران با انجام حملات پهپادی و موشکی به شش کشور خلیج فارس تلافی می‌کند: بحرین، کویت، اردن، قطر، عمان و امارات متحده عربی.
• ۲۲ تیر -- با ادامهٔ تبادل آتش، آمریکا در دور سوم حملات خود نقاط دیگری را در ایران هدف می‌گیرد.

گرچه هیچ یک از کشورهای همسایه به ایران حمله نکرده یا در این درگیری نقشی ندارند، جمهوری اسلامی همچنان به آنها حمله می‌کند.

حمله به همسایگان بی‌طرف را نمی‌توان طبق هیچ عرفی در قوانین بین‌المللی یا اصول اولیهٔ اخلاقی به عنوان دفاع از خود توجیه کرد.

عمان دقیقاً همان موقع از جانب ایران مشغول میانجی‌گری در مذاکرات تنش‌زدایی میان واشنگتن و جمهوری اسلامی بود.

اگر تاریخ‌ها را بدون چارچوب دلخواه رسانه‌های حکومتی ایران کنار هم بگذاریم، هیچ ابهامی در ترتیب وقایع نیست.

رژیم ایران ابتدا حمله کرد، یک آبراه جهانی را بست و دقیقاً بعد از آن با اقدامات تلافی‌جویانه‌ای روبه‌رو شد که اکنون آن را تجاوز بی‌دلیل معرفی می‌کند.