نوشتهٔ پیشتاز | 2026-07-22

تهدیدات دریایی جمهوری اسلامی برای بازدارندگی دشمنانش طراحی شده است، اما حملات بی‌ملاحظه می‌تواند باعث تلافی‌جویی، آسیب اقتصادی و انزوای منطقه‌ای شود.

افراد تندرو در ایران باور دارند با اخلال در تردد دریایی تنگهٔ هرمز، بدون رویارویی نظامی مستقیم نوعی اهرم راهبردی به دست می‌آید.

اما در صورت شلیک به کشتی‌های تجاری، همان اهرم بلافاصله تضعیف می‌شود و پیامدهایی فراتر از کنترل منطقه خواهد داشت.

خود این تهدید بیش از عملی شدن آن ارزش دارد، چرا که بلاتکلیفی طرف مقابل را به سنجیدن خطرات احتمالی تشدید تنش وامی‌دارد.

انتقام‌جویی کوبنده

در صورت حمله به خطوط کشتی‌رانی، احتمالاً استقرار فشرده‌تر نیروهای دریایی و پاسخ نظامی مستقیم نیروهای بین‌المللی به وقوع می‌پیوندد.

ناوگان پنجم ایالات متحده هم‌اکنون از مقر خود در بحرین مشغول انجام عملیات‌های امنیت دریایی در سراسر خاور‌میانه است.

در صورت تداوم حملات مستقیم به کشتی‌ها، ممکن است ایالات متحده و متحدانش برای نشان دادن پاسخی کوبنده متحد شوند.

چنین اقداماتی به جامعه بین‌المللی اجازه می‌دهد عملیات گسترده‌تر علیه نیروهای دریایی ایران و واحدهای وابسته به آن را توجیه کند.

سران جمهوری اسلامی به طور تاریخی بر جنگ نامتقارن تکیه کرده‌اند تا از درگیری نظامی مستقیم و متعارف با واشنگتن دوری کنند.

گروه‌های نیابتی، عملیات‌های سایبری، تهدیدهای موشکی و فشارهای دریایی ده‌ها سال پشتوانهٔ این رویکرد بوده‌اند.

در صورت حمله به کشتی‌های تجاری، تلاش رژیم برای مهار تنش‌ها تا سرحد جنگ جدی تضعیف خواهد شد.

شریان‌های اقتصادی ایران

سلاح نفت نیز خطرات جدی دربردارد، چرا که در صورت اخلال در کشتی‌رانی، منافع اقتصادی خود ایران خدشه‌دار خواهد شد.

اتکای ایران به صادرات انرژی و مسیرهای دریایی باثبات برای حفظ روابط تجاری با خریداران اصلی انکارپذیر است.

چین، یکی از خریداران اصلی نفت ایران، شدیداً به ثبات راه‌های کشتی‌رانی خلیج فارس متکی است.

هند و عمان نیز چنانچه هر گونه اختلال در تردد دریایی منطقه به درازا بکشد خسارت اقتصادی خواهند دید.

بنابراین، در صورت حمله به کشتی‌رانی، همان کشورهایی که هم‌پیمانان اقتصادی و دیپلماتیک مهمی برای تهران هستند آسیب خواهند دید.

چنانچه کار به بحران دریایی بکشد، جمهوری اسلامی از سوی هم‌پیمانان بی‌طرف خود طرد می‌شود و مخالفت منطقه با سیاست‌های آن افزایش می‌یابد.

با چنین حرکتی، سال‌ها تلاش دیپلماتیک برای نزدیک شدن به کشورهای همسایه و اقتصادهای آسیا تضعیف خواهد شد.

افراد تندرو در ایران باید به‌جای اینکه اهرم راهبردی خود را با حملات دریایی بی‌ملاحظه از بین ببرند، در صدد حفظ آن باشند.