نوشتهٔ پیشتاز | 2026-05-08

با انتشار شایعاتی پیرامون استعفای محمدباقر قالیباف از تیم مذاکره‌کنندهٔ ایران، شکاف‌هایی روزافزون در ساختار رهبری جنگ‌زدهٔ کشور آشکار شده است.

بنا بر گزارش‌های اخیر، قالیباف روزبه‌روز بیشتر از جدال‌های درونی بر سر قدرت خسته شده، که همین موضوع باعث تقویت شایعاتی مبنی بر کناره‌گیری اختیاری یا اجباری او شده است.

این شکاف درونی پیوند نزدیکی با مشاجرات مربوط به گروه‌های تندرو و نفوذ روزافزون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارد.

تنش‌ها حول محور عباس عراقچی نیز بوده چرا که ظاهراً از سوی مقام‌های ارشد به همسویی بیش از حد با سران سپاه پاسداران و کنار زدن مراجع غیرنظامی در مذاکرات متهم شده است.

این اختلافات به پیشنهادهای دیپلماتیک اصلی نیز کشانده شده است که از آن جمله ابتکارات منطقه‌ای با هدف کاهش تنش‌ها در تنگهٔ هرمز است.

ارزیابی‌های متعدد نشان می‌دهد که مداخلات سپاه پاسداران، به ویژه تحت امر چهره‌هایی مانند احمد وحیدی، نتایج را به صورت قطعی شکل داده و مذاکرات عملگرایانه‌تر را به حاشیه رانده است.

پیش‌تر، قالیباف هشدار داده بود که در صورت مقاومت سرسختانه در برابر همکاری با ایالات متحده، ممکن است منافع راهبردی بلندمدت ایران جداً صدمه ببیند.

اما سلطهٔ روزافزون گروه‌های تندرو نشان می‌دهد که با سیطرهٔ ایدئولوژی بر تصمیمات سیاسی، آن هشدارها نادیده گرفته شده‌اند.

اگر کناره‌گیری او تأیید شود، ضربهٔ بزرگی برای چشم‌انداز پیشرفت کوتاه‌مدت در مذاکرات ایران و آمریکا خواهد بود که همچنان شکننده و مملو از اختلافات عمیق است.

تحلیلگران بیش از پیش بر این باورند که تندروها اکنون بر راهبرد دیپلماتیک جمهوری اسلامی مسلط هستند که احتمال هر گونه توافق مهم در آیندهٔ نزدیک را تا حد بسیار زیادی کاهش می‌دهد.

در سطح گسترده‌تر، شرایط گویای اختلافات روزافزون در نظام سیاسی رژیم است و گروه‌های رقیب همچنان بر سر ادغام قدرت و سوگیری در نزاع هستند.

سلطهٔ رو به گسترش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سیاست خارجی نشان‌دهندهٔ موانع روزافزونی است که در مسیر رسیدن به هر گونه راه‌حل دیپلماتیک ماندگار بر سر راه مذاکره‌کنندگان عملگرا قرار دارد.