نوشتهٔ پیشتاز | 2026-05-27

در اثر قطعی‌های طولانی اینترنت ایران، فاجعهٔ اقتصادی و آموزشی عمیقی پدید آمده و نرخ بیکاری سرعت گرفته و فرصت‌ها برای میلیون‌ها دانش‌آموز و دانشجو در سراسر کشور از بین رفته است.

روز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ در پی حملات نظامی منطقه‌ای، این خاموشی تشدید شد و اکنون به یکی از طولانی‌ترین موارد اختلال اینترنت کشوری در تاریخ معاصر تبدیل شده است.

با آغاز هشتاد و سومین روز پیاپی از این اختلال، اقتصاد دیجیتال ایران زیر فشار محدودیت‌های ویرانگر رژیم در زمینهٔ ارتباطات، تجارت، آموزش و هم‌رسانی مستقل اطلاعات متحمل خسارات سنگینی شد.

مقام‌های حوزهٔ کسب‌وکار و فعالان حوزهٔ فناوری برآورد کرده‌اند که از ابتدای این خاموشی تاکنون بین دو تا چهار میلیون ایرانی کار خود را از دست داده‌اند.

طبق گزارش صاحبان حرفه‌های دیجیتال، تقریباً همهٔ اعضای شبکه‌های این صنعت آنلاین بیکار شده‌اند چون کسب‌وکارها دیگر قادر به فعالیت عادی نیستند.

گفته می‌شود شرکت‌های بزرگ حوزهٔ فناوری و خرده‌فروشان اینترنتی، از جمله دیجی‌کالا، کارکنان زیادی را اخراج کرده‌اند و خسارت اقتصادی این پدیده در سراسر کشور به حدود ۸۰ میلیون دلار در روز رسیده است.

همچنین به دلیل این خاموشی، نظام آموزشی ایران که از پیش هم وضعیت مساعدی نداشته با قطع دسترسی دانش‌آموزان و دانشجویان به بسترهای آموزشی نوین، پایگاه‌های دادهٔ پژوهشی و کلاس‌های مجازی، فلج شده است.

روز اول اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، مقام‌ها تصمیم گرفتند آموزش از راه دور در مدارس و دانشگاه‌ها آغاز شود و از آن زمان، میلیون‌ها نفر در سراسر کشور همچنان از منابع آموزشی کارآمد محروم مانده‌اند.

در سراسر ایران برای بسیاری از خانواده‌هایی که درگیر عدم دسترسی به اینترنت پایدار بودند، پخش برنامه‌های «مدرسهٔ تلویزیونی ایران» از صداوسیما به منبع اصلی آموزش تبدیل شد.

اما کارشناسان آموزشی هشدار می‌دهند که آموزش تلویزیونی یک‌طرفه جایگزین تعامل کلاسی بین معلم یا استاد و دانش‌آموز یا دانشجو نیست و در درازمدت افت تحصیلی شدیدی به وجود می‌آورد.

والدین شاغل همزمان با تحمل فشارهای روزافزون اقتصادی، باید بر فرزندانشان هم که در برنامه‌های آموزش تلویزیونی ناکارآمد و تحمیلی حکومت گرفتار شده‌اند، نظارت کنند.

همچنین، این خاموشی طی ماه‌های گذشته در سراسر کشور زمینه را برای سرکوب شدید فعالیت‌های آنلاین، مخالفت و هم‌رسانی مستقل اطلاعات فراهم آورده است.

مقام‌های ایران از دستگیری صدها تن در ارتباط با فعالیت‌های اینترنتی خبر داده و سازمان‌های حقوق بشری هزاران فقره بازداشت مرتبط با اظهار نظر آنلاین ثبت کرده‌اند.