حقوق بشر
خفقان دیجیتال: هزینهٔ انسانی خاموشی اینترنت در ایران
با اعمال محدودیتهای رژیم جمهوری اسلامی برای دسترسی آنلاین، شهروندان با بحران ویرانگر و «پنهانی» روبهرو شدهاند که معیشت مردم را از بین برده و افراد آسیبپذیر را در انزوا فرو برده است.
![دختر ایرانی در حال نصب اینستاگرام در تلفن هوشمند، مجتمع سرچشمه واقع در جنوب تهران. [مرتضی نیکوبذل/نورفتو از طریق خبرگزاری فرانسه]](/gc3/images/2026/06/02/56234-iran-internet-blockade-370_237.webp)
نوشتهٔ پیشتاز |
در سراسر خلیج فارس، داشتن ارتباط مطمئن با اینترنت همچنان از ارکان بنیادین بقای نوین به شمار میرود.
اما برای میلیونها انسان در جمهوری اسلامی، فضای مجازی در اثر خاموشی خستهکنندهٔ اینترنت به یک دلخوشی لوکس اما نادر تبدیل شده است.
رژیم جمهوری اسلامی عمداً به شکلی بیسابقه و حقیقتاً ویرانگر، نوعی خاموشی ارتباطات دیجیتال را مهندسی کرده است.
پشت درهای بسته، شهروندان عادی ایران در حال حاضر با نبرد روزانهای خاموش و طاقتفرسا دست و پنجه نرم میکنند.
خسارت انسانی و نامرئی این خاموشی به مراتب فراتر از عدم امکان خواندن سایتهای خبری مسدودشده است.
این خاموشی اینترنت عامل خفقان زندگی روزمره، ثبات مالی و سلامت عاطفی مردم ایران است.
بحران مخفی در اقتصاد و سلامت
این خاموشی، منجر به بحران شدیدی در حوزهٔ سلامت شده و گروههای آسیبپذیر را از سازوکارهای حیاتی کنار آمدن با مشکلات محروم کرده است.
برای نمونه، کودکانی که اختلال طیفی اوتیسم دارند اغلب برای تنظیم هیجانات خود به فضای مجازی امن نیاز دارند.
اکنون با حذف کامل این منابع حیاتی دیجیتال از زندگی روزانهٔ این کودکان، والدین درمانده باید فقط نظارهگر باشند.
خدمات مشاورهٔ بینالمللی به طور کامل از دسترس خارج شده و خانوادهها در وضعیت «پرخاشگری و استرس» دائم گرفتار ماندهاند.
از سوی دیگر، در اثر همین محدودیتهای شدید، ضربهٔ مالی مهلکی به طبقهٔ کارگر محلی وارد شده است.
هزاران کسبوکار کوچک در سراسر کشور زمانی در پلتفرمهای ارتباط جهانی مانند اینستاگرام رونق داشتند.
بسیاری از این کسبوکارها را زنان و افراد خلاق مستقل رهبری میکردند، اما تمام آن پیشرفتی که به سختی به دست آمده بود یک شبه از بین رفت.
خانوادهها فقط برای اینکه از پس هزینههای اولیهٔ اجاره و مخارج ادامهٔ زندگی بربیایند تندتند از پسانداز یک عمر زحمتشان برمیدارند.
در اثر این انزوا، معیشت کسانی که کمترین توانایی را در تحمل این خسارت اقتصادی ویرانگر دارند به شکلی سازمانیافته از بین میرود.
برآمدن شکاف طبقاتی دیجیتال
دسترسی به شبکهٔ جهانی وب در کشور بهسرعت جایگاه «امتیاز طبقاتی» محض پیدا کرده است.
ارتباط پایدار با اینترنت اکنون گران و دستنیافتنی است و به نظر میرسد عمدتاً مختص نورچشمیهای ثروتمند باشد.
جمهوری اسلامی شهروندان عادی و بازنشستگان آسیبپذیر را وادار میکند که برای بهرهمندی از مراقبتهای پزشکی اولیه از برنامههای ناامن و تحت کنترل حکومت استفاده کنند.
با این روگردانی اجباری، شکاف دیجیتال عمیقی پدید آمده است که سالمندان و فقیران را به انزوای بیشتر میکشاند.
دسترسی به اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار سیاسی نیست بلکه ضرورتی اساسی در زندگی مدرن است.
جامعهٔ بینالمللی این خفقان دیجیتال را ضربهای مهلک برای بقای انسانی میداند.